Nedir.Org *
admin

Ses Bilgisi Nedir

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle

1. db. Ses bilgisi.
2. sf. Sesçil: Fonetik yazım.
3. Dilin ses ve ton eğitimi. Dil ritmi ve konuşma temposu, özel olarak da konuşma dinamizmini öğreten ve tiyatro için çok önemli bir bilim kolu.

Ses Bilgisi (Fonetik)

Ses bilgisi ya da fonetik sözcüğü, Yunanca “ses” anlamında olan phōnḗ sözcüğünden türetilen ve “işitilen, duyulan” anlamına gelen phōnētikós sözcüğünden gelmektedir. Ses Bilgisi, dilsel seslerin öğelerini araştırır. Ses Bilgisi; Modern Dilbilim, Biyoloji, Akustik Bilimi, Sinir Bilimi, Tıp ve diğer bilimlerle ilişkili olan kendine özgü, disiplinler arası bir alandır. Ses Bilgisinin araştırma nesnesi, konuşulan dildir. İşlevsel Ses Bilgisi, Ses Bilim gibi konuşulan dili farklı açılardan ele alır. Ses Biliminde “dil sistemindeki ses birimlerin işlevleri”, Ses Bilgisinde ise sözlü ifadelerdeki özellikler söz konusudur ve Ses Bilgisi, fen bilimlerinin yöntemlerini kullanır. Ses Bilgisinin amacı görgül dil üretimi ve bu üretimin algılamasının imkân ve sınırlarını araştırmaktır.

Ses Bilgisinin Çalışma Alanları

Ses Bilgisi, çalışma alanı olarak ikiye ayrılır:

1. Genel Ses Bilgisi

Genel Ses Bilgisi, bir dildeki işaretlerin üretimi, aktarımı ve alınması ile ilgilenir. Genel Ses bilgisinin bu üç çalışma alanına karşılık gelen alt alanları şunlardır:
 Boğumlama: Dile fizyolojik bakış açısı ile yaklaşır.
 Sesçil Fonetik: Seslerin ve dil şifrelerinin taşıyıcısı olarak dilin fiziksel yapısıyla uğraşır.
 İşitsel Fonetik: Ses olaylarının nasıl algılandığı ve bunların beyindeki oluşumu ile ilgilenir.

2. Ses Bilgisi Alt Alanları

 Düzgüsel Sesbilgisi: Bir dildeki seslerin doğru söylenişine göre dildeki ses sisteminin kurallarını inceler.
 Karşılaştırmalı Sesbilgisi: Artzamanlı ve eşzamanlı olarak iki dilin sesbilimsel sistemlerini karşılaştırır.
 Betimsel Sesbilgisi: Fonetik öğelerin ve bu öğelerin birleşimlerinin sıklığı, belli bir şifreye ait dilsel işaretlerin özelliği, fonetik ve fonolojik istatistik konularını inceler.
 Adli Sesbilgisi: Suç Bilimi gibi alanlarda bir konuşmacının ses ve konuşma özelliklerinin araştırılmasına yönelik fonetik bilginin kullanıldığı alandır.
 Araçsal ya da deneysel Sesbilgisi: Uluslararası Fonetik Alfabesi aracılığıyla bütün dillerdeki seslerin gösterilmesi ve tanımlanması ile uğraşır.
 Kulak fonetiği: İnsan duyumunun yeteneğiyle uğraşan kuramsal sesbilgisinin alanıdır.
 Patholoji fonetiği: Dilbilimsel dil, konuşma, ses, nefes alma ve duyma bozukluklarına yönelik inceleme yapar.
 Fonolojik Sesbilgisi: Farklı tonlama türlerinin ve vurgulamanın araştırılması gibi konularda bir dildeki ses birimlerinin işlevi, ilişkisi, düzenlenmesi ve yapısı ile uğraşır.
 Psikolojik Sesbilgisi: Bir dildeki seslerin yayılması, konuşma sürecinin planlanması ve konuşmayı konuşmacının kendisinin algılaması gibi konuları kapsar.
 İletişimsel Sesbilgisi: Bilgi alışverişinde ses yapısının düzenlenmesi ile uğraşır.
 Nörolojik Sesbilgisi: Merkezi sinir sisteminin konuşma sürecini ayarlaması ile uğraşır.
 Eğitsel Fonetik: Konuşma becerisinin kazanılması ve bireysel ses gelişimi konularıyla uğraşır.
 Prozodi: Dildeki seslerin tanımlanması ve bu seslerin, sözcük hecelerindeki kullanımı ile uğraşır. Araştırma alanına hecelerin ses yapısı ve dildeki seslerin birleştirilme kuralları da dahildir.
 Dil sisteminin öğesi olarak ses birimleri ile ses bilimi de ilgilenir. Fonetik ve Fonoloji arasındaki fark “Ses Bilgisi” kavramıdır.

Ses Nasıl Elde Edilir

Lastik bir şerit iki ucundan sabitlenip titreştirilirse, metal levhanın bir ucu mengene ile sıkıştırılıp diğer ucu çekilip bırakılırsa, ses çıkarırlar. Gerilmiş saz telleri, tokmakla vurulan davul zarı, titreşmeleri sonucu yine ses çıkarır. Bu olaylar sesin ancak ortamların titreşmesi sonucu oluştuğunu gösterir.
Bir diyapazonun kollarından birine tokmağı ile vurulduğunda ses duyulur. Diyapazon kolunun ileri hareketi çevresindeki havayı iter, sıkıştırır, geri hareketi ise havayı seyrekleştirir. Bu hareket diyapazondan çevresine doğru dalgalar yayılmasına sebep olur. Ses dalgaları kaynaktan her tarafa doğru yayılır.
Titreşerek ses oluşturan cisimlere ses kaynağı denir. İnsan kulağı belli sınırlar içindeki titreşimleri duyabilir.
Kaynaktan yayılan ses dalgalarının bir enerjileri vardır. Bu enerji sesin yayıldığı ortam tarafından iletilir. Sesi ileten bir ortam olmadan ses yayılmaz. boşlukta sesin yayılmamasının nedeni iletici ortamın olmayışındandır.

Frekans

Sesi oluşturan kaynağın bir saniyedeki titreşim sayısına sesin frekansı denir. Kaynaktan üretilen ses ortam değiştirse de frekans değişmez.

Yankı

Ses dalgalarının bir yüzeye çarpıp geri dönmesine yankı denir.

Sesin Fizyolojik Özellikleri

Bütün işittiğimiz sesler kulağımızda aynı etkiyi bırakmaz. Bazıları çok şiddetli veya hafif, bazıları ince veya kalın duyulur. Bazı sesler kulağımıza hoş geldiği halde bazıları sinir bozucu olabilir.

Sesleri birbirinden ayıran üç önemli özelliği vardır.
a. Şiddet: Mengeneye sıkıştırılmış bir metal levha, denge konumundan fazla ayrılıp bırakılırsa ses daha şiddetli duyulur. Denge konumundan ayrılma miktarına genlik denir.
Genlik büyürse ses şiddetli, küçülürse ses hafif duyulur. yani şiddetin nedeni titreşim genliğidir. Ses kaynağına yakın yerlerde şiddet daha fazla olurken, kaynaktan uzaklaştıkça şiddet azalır.
b. Yükseklik (Frekans): Sesin ince yada kalın duyulması frekansından dolayıdır. Frekansı büyük olan ses ince, frekansı küçük olan ses ise kalın duyulur.
c. Tını: Bazı çalgılarda genlik ve frekans aynı olduğu halde, yine sesler birbirinden ayrılabilir.
Örneğin lâ sesi veren bir keman bu sesin frekansının tam katları olan başka lâ sesleri de çıkarabilir. Böylece bileşik sesler ortaya çıkar.
Bu sebeple bir mandolinin sesi, başka bir müzik aletinin sesinden ayırt edilebilir. Müzik aletlerinin çıkardığı bileşik sesler birbirlerinden farklıdır. Bu farklılığı belirten özelliğe sesin tını adı verilir.

Ses Bilgisi Resimleri

  • 4
    Ses bilgisi kavram haritası 2 ay önce

    Ses bilgisi kavram haritası

Ses Bilgisi Sunumları

  • 4
    Önizleme: 2 ay önce

    Ses bilgisi sunusu (pptx)

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    SES BİLGİSİstyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    2. Sayfa
    SES,HARF ve ALFABE KAVRAMLARISes:Konuşurken ağzımızdan bir çırpıda çıkan,hece ve sözcük oluşturmaya yarayan, dilbilgisinin en küçük birimine ‘ses’ denir.Harf:Bir sesin yazıdaki biçimine denir.Alfabe:Harflerin belli sıraya dizilmiş haline denir.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    3. Sayfa
    ÜNLÜ ve ÜNSÜZLERTürk alfabesinde 29 harf vardır.Bunların 8 tanesi ünlü(sesli), 21 tanesi ünsüz(sessiz) harftir.Harflerin ünlü ve ünsüz şeklinde ad-landırılmaları ,seslerin ağızdan çıkış şekliy-le ilgilidir.Oluşumları sırasında ses yolunda hiçbir engelle karşılaşmayan seslere ünlü, sesgeçidinde belirli bir takıntıya uğrayan seslere ise ünsüz denir. ABC D EF Gstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    4. Sayfa
    Aaa ne yaptın?Ooo bunu bilmiyordumÜnlüler ağızdan rahatlıkla çıkar.Ünsüzler ise zor çıkar.Mmmm!!Çok acıktımŞşşşşşşştSessiz olun!!!style.visibilityrstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    5. Sayfa
    ÜNLÜLERstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_h

    6. Sayfa
    ÜNLÜLER Türkçe’de 8 ünlü olduğunu belirtmiştik: a,e,ı,i,o,ö,u,ü. Ünlüler,konuşma aygıtındaki organların durumuna göre şöyle gruplandırılır: Söylenirken dilin aldığı duruma ve sesin çıkış özelliğine göre: Kalın ünlüler:a,ı,o,u İnce ünlüler:e,i,ö,üSöylenirken alt çenenin aşağı inip inmemesine göre: Geniş ünlüler:a,e,o,ö Dar ünlüler:ı,i,u,üDudakların durumuna göre: Düz ünlüler:a,e,ı,i Yuvarlak ünlüler:o,ö,u,ü rstyle.visibilityppt_xppt_y

    7. Sayfa
    DÜZYUVARLAKGENİŞDARGENİŞDARaeıioöuüİNCEKALINstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xxshearppt_x

    8. Sayfa
    Başka bir biçimde: a:Kalın,düz ve geniştir e:İnce,düz ve geniştir ı:Kalın,düz ve dardır i:İnce,düz ve dardır o:Kalın,yuvarlak ve geniştir ö:İnce,yuvarlak ve geniştir u:Kalın.yuvarlak ve dardır ü:İnce,yuvarlak ve geniştir. style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    9. Sayfa
    ÖRNEK SORU: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde sesli harflerin tamamı geniş seslidir?A)Yolculuk B)OkumakC)Yoklamak D)ÇalışmakÇÖZÜM1991/LGS

    10. Sayfa
    ÇÖZÜM:YolgenişcudarlukdarogenişkudarmakgenişYok la makgenişdargenişA)B)D)C)Ça lış makgenişgenişgenişstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    11. Sayfa
    ÜNLÜLERLE İLGİLİ SES OLAYLARIÜNLÜ UYUMUÜNLÜ(HECE,SES) DÜŞMESİÜNLÜ TÜREMELERİÜNLÜ DARALMASIÜNLÜ DEĞİŞİMİ style.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.rotationppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_xppt_y

    12. Sayfa
    ÜNLÜ UYUMU Türkçe sözcüklerdeki ünlülerin darlık-genişlik ya da düzlük-yuvarlaklık bakımından birbirlerine uyma-larıdır.Bu uyum konuşmayı da kolaylaştırır. TÜRKÇE‘DE ÜNLÜ UYUMU İKİYE AYRILIR Büyük Ünlü Uyumu Küçük Ünlü Uyumustyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xxshearppt_x

    13. Sayfa
    BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU KURALI Bu kurala kalınlık-incelik uyumu da denir. Bir sözcüğün ilk hecesinde kalın ünlü varsa, daha sonraki hecelerde de kalınünlü; ince ünlü varsa ondan sonraki hecelerde de ince ünlübulunmalıdır.Örnek:Tarhana,köpük,Türkçe gibi.tar ha nakalın kalın kalın Türk çeince inceKö pükince incestyle.visibilityppt_wppt_xppt_yrstyle.visibilityppt_xppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xxshearppt_x

    14. Sayfa
    BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU KURALINA AYKIRI DÜŞEN SÖZCÜKLER VE EKLER VARDIR:)BASstyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_xppt_yppt_xppt_ystyle.visibility

    15. Sayfa
    a)Büyük ünlü uyumuna aykırı sözcükler Türkçe oldukları halde büyük ünlü uyumuna aykırı özellik gösteren anne,elma,hangi,dahi,kardeş sözcüklerin aslı,ana,alma,kangı,kardaştır.Bu sözcükler zamanla ses deği-Şikliğine uğramış,büyük ünlü uyumuna aykırı duruma düş-müştür.style.visibilitystyle.rotationppt_xppt_yppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xxshearppt_x

    16. Sayfa
    b)Büyük Ünlü Uyumuna Aykırı Ekler Türkçe’de sözcüklerin sonuna getirilen ekler, genellikle büyük ünlü uyumuna uyar.Ekin ünlüsü sözcük kökündekiünlüye uyarak kalınlaşıp incelir. Örneğin; cı eki: kapı-cı, gözlük-çü, odun-cu sebze-ci Ancak büyük ünlü uyumuna göre kalınlaşıp incelmeyen ekler de vardır.Bunlar: -yor, -ken, -ki, -leyin, (i)mtrak-daş, -gil.Bu ekler, eklendikleri sözcük kökündeki ünlü in-ce de olsa değişiklik göstermez. style.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xxshearppt_x

    17. Sayfa
    EKLER UYUYOR UYMUYOR-ken gelir-ken koşar-ken-leyin gece-leyin saba-leyin-(i)mtrak sarı-mtırak yeşil-imtırak-daş sır-daş meslek-taş -yor oku-yor gel-i-yor-ki senin-ki akşam-ki -gil dedem-gil dayım-gilBüyük ünlü uyumunaAşağıdaki tabloyu inceleyelimstyle.visibilitystyle.rotationppt_xppt_yppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_y

    18. Sayfa
    ÖRNEK SORU:1991/LGSAşağıdaki eklerden hangileri büyük ünlü uyumuna uymaz?A) –lik, -miB) –yor, -kenC) –da, -larD) –ci, -sizÇÖZÜM

    19. Sayfa
    ÇÖZÜM: “-yor” ve “-ken” ekleri büyük ünlü uyumuna aykırı eklerdir. Eklendikleri sözcüğün ünlüsüne uymaz: geçir-i-yor başlar-kenCEVAPBstyle.visibilityppt_wppt_xppt_yrstyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibility

    20. Sayfa
    1.Aşağıdaki cümlelerde büyük ünlü uyumuna uyan sözcüklerin altına(+),uymayana(-) yazınız Tabaktaki şeftalinin hepsini bitiriyorum. ( ) ( ) ( ) ( ) Ayağını yorganına göre uzat. ( ) ( ) ( ) ( ) Bu işi beraberce halledebileceğimizi düşünüyorum. ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Okulumuza alınan bilgisayarlar hepimizi sevindirdi. ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) style.visibilityppt_xxshearppt_x

    21. Sayfa
    KÜÇÜK ÜNLÜ UYUMU KURALI Ünlülerin, düzlük-yuvarlaklık bakımından uygunluğudur.Bu kuralı öğrenmede kolaylık olması açısından önce bu kuralın püfnoktalarını öğrenelim: style.visibilityppt_wppt_xppt_yrstyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibility

    22. Sayfa
    Küçük ünlü uyumunu kavrayabilmek için öncelikleşu üç noktayı bilmemiz gerekir:1)Bu kurala göre, yuvarlak geniş ünlüler (o,ö) Türkçe söz-cüklerin sadece ilk hecesinde bulunur.İlk hece dışında baş-ka hecede bulunmaz.2)Düz geniş ünlüler (a,e), düz ünlülerden sonra da yuvarlak ünlülerden sonra da gelebilir.3) Büyük ünlü uyumuna göre her hece ilk heceye değil, ken- dinden önceki heceye uymak zorundadır. style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    23. Sayfa
    Şimdi Küçük Ünlü Uyumunu Görelim: 1.Sözcüğün bir hecesindeki ünlü düz ünlüyse (a,e,ı,i)ondan sonra gelen hecede de bu düz ünlülerden biri (a,e,ı,i) bulunmalıdır.Örneğin; kayık,kesim,sergi,askı… ka yık ke sim ser gi düz düz düz düz düz düzstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_y

    24. Sayfa
    2.Sözcüğün bir hecesindeki ünlü yuvarlaksa (o,ö,u,ü) ondan sonra gelen ünlü,(geniş yuvar-lak ünlüler ilk hece dışında bulunamayacağı için)ya yuvarlakların darı (u,ü) ya da düzlerin genişi (a,e) olmalıdır.Örneğin:uçurtma,kömür,soğuk,yorgan…u çurt ma kö mürDar Dar Düz Geniş Dar Yuvarlak Yuvarlak Geniş Yuvarlak YuvarlakBASstyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_ystyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_y

    25. Sayfa
    UYARI!“a,e,ı,i” den sonra “o,ö,u,ü” gelmez.“o,ö,u,ü” den sonra “i,ı,o,ö” gelmez. style.visibilitystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_y

    26. Sayfa
    Küçük Ünlü Uyumuna Aykırı Durumlar“Horoz” sözcüğü Türkçe bir kelime olduğu halde bu uyuma uymaz.Yabancı dilden geçen alkol,radyo gibi sözcükler bu uyuma uymaz.Şimdiki zaman eki “-yor” , küçük ünlü uyumuna uymaz.“-ki” eki , zaman zaman küçük ünlü uyumuna uyar(dünkü), zaman zaman uymaz(okulunki).style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_y

    27. Sayfa
    ÖRNEK: 1992/LGSAşağıdaki sözcüklerden hangisi küçük ünlü uyumuna uymaz? A)Balkon B)Merdiven C)Kömürlük D)ÇatıÇÖZÜM

    28. Sayfa
    ÇÖZÜM:A seçeneğindeki “balkon” sözcüğünde düz-geniş ünlüden sonra yuvarlak ünlü gelmiştir(a-o);bu durum uyuma aykırıdır.Zaten Türkçe sözcüklerde ilk heceden sonraki hecelerde (o,ö) bulunmaz.

    29. Sayfa
    Tek Heceli Sözcüklerde Ve BirleşikSözcüklerde Büyük Ve Küçük Ünlü Uyumu Aranmaz.Örneğin;yol,kış,Türk,Kocaeli,Kocatepe style.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_w

    30. Sayfa
    ÖRNEK:1993/LGSAşağıdaki sözcüklerin hangisinde,büyük sesli uyumu kuralına uy-gunluk aranır? A)Eskişehir B)Kabadayı C)Tramvay D)GözlüklüÇÖZÜM:

    31. Sayfa
    ÇÖZÜM:“Eskişehir” ve “kabadayı” sözcükleri birleşik söz- cüktür,”tramvay” sözcüğü ise yabancı dilden geçme bir sözcüktür.Birleşik sözcüklerde ve yabancı kökenli sözcüklerde uyum aranmaz.”Gözlüklü” sözcüğü Türkçedir.Büyük ünlü kuralına uygunluğu aranır.

    32. Sayfa
    ÜNLÜ (HECE,SES) DÜŞMESİİki heceli olan ve ikinci hecesinde dar ünlü bulu-kimi sözcükler,ünlü ile başlayan bir ek aldığında,ikin-ci hecenin ünlüsü düşer: alın alnı göğüs göğsü tavır tavrınız süpür süprüntüstyle.visibilityppt_xxshearppt_xstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_w

    33. Sayfa
    b)İsimlerden “-le” ekiyle türemiş bazı fiillerde ses düşmesi görülür:Yumurta-la-mak Koku-la-makYumurtlamak koklamak style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    34. Sayfa
    C)Sözcük birleşmelerinde birleşik sözcüğü oluş-turan birinci sözcük ünlü ile bitiyor ve ikinci söz-cük ünlü ile başlıyorsa yan yana gelen iki ünlü-den biri düşer: kahve-altı kahvaltı sütlü-aş sütlaç Cuma-ertesi cumartesistyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_w

    35. Sayfa
    ÖRNEK:1993/LGS Aşağıdaki cümlelerde bulunan altı çizili sözcüklerin hangisinde ses düşmesi yoktur? A)Tanık,olayı en ince ayrıntısına kadar anlattı. B)Kazayı hafif bir sıyrıkla atlattı. C)Kızılırmak kıvrımlar çizerek denize ulaşır. D)Mutlu bir ömür sürmek herkesin arzusudur.ÇÖZÜM:

    36. Sayfa
    ÇÖZÜM: A,B,C seçeneklerindeki altı çizili sözcüklerde ses düşmesiolmuştur. ayır-ıntı ayrıntı sıyır-ık sıyrık “-ı-” sesi düşmüş. kıvır-ım kıvrım D seçeneğindeki “arzu” sözcüğünde ses düşmesi yoktur.

    37. Sayfa
    ÜNLÜ TÜREMELERİ Ünlü türemeleri 2’ye ayrılır: Başta Türeme Ortada Türeme style.visibilityppt_xxshearppt_xstyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_y

    38. Sayfa
    Başta Türeme“l”,”r” gibi söylenişi zor ünsüzlerle başına halk ağ-zında “ı,i” ünlüleri getirilir: limon ilimon, reçel ireçel style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    39. Sayfa
    Ortada Türeme:Ünsüzle biten kimi sözcükler, yine ünsüzle başlayan ek aldıklarında arada ünlü türe- mesi olur: gül-cük gülücük dar-cık daracık bir-cik biricik style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.rotationppt_hppt_w

    40. Sayfa
    ÜNLÜ DARALMASIDüz-geniş ünlülerle (a,e) biten bazı fiil kök veya göv-deleri şimdiki zaman ekini (-yor) aldıklarında sonda bu-lunan düz-geniş ünlüler daralır,(ı,i,u,ü) olur. ÖRNEĞİN:style.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_wstyle.visibilitystyle.visibility

Ses Bilgisi Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Ses Bilgisi Ek Bilgileri

  • 3
    4 ay önce

    Ses Bilgisi Nedir?
    Bir dilin seslerini boğumlanma noktalarını, boğumlanma özellikleri vb. bakımınlardan inceleyen dil bilimi kolu, fonetik
    Cümle 1: Kitapçı vitrinlerinde kendi eserlerini gördükçe durup hayran hayran seyrediyor. - H. Taner


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Yazı İşlemleri
İlgili Yazılar
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz

Birşey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin